रुकुममा १० वटा स्थानीय तह सिफारिस

दाङ, ।   लामो समयको विवादपछि अन्तत रुकुममा सर्वदलीय समितिले सहमति गरेर स्थानीय तह पुनर्संरचना प्राविधिक सहयोग समिति रुकुमलाई १० स्थानीय तह बनाउने निर्णय दिएको छ  । स्थानीय तह पुनर्संरचना प्राविधिक सहयोग समिति रुकुम र जिल्लास्थित राजनीतिक दलहरुको बैठकले १० वटा स्थानीय तह बनाउने सहमति गरेको हो ।

सहमति अनुसार रुकुममा १० वटा स्थानीय तह बनाउने सहमति भएको छ । दुई नगरपालिका र आठवटा गाउँपालिका गरी १० ओटा स्थानीय तह बनाउने निर्णय गरिएको हो । जिल्लाका विभिन्न ठाउँमा भएका कार्यक्रमबाट आएका सुझाव र जिल्लास्तरीय छलफलबाट जिल्लामा १० वटा स्थानीय सरकार बनाउने सहमति भएको स्थानीय तह पुनर्संरचना प्राविधिक सहयोग समिति रुकुमका संयोजक एवं स्थानीय विकास अधिकारी भरतकुमार शर्माले जानकारी दिनुभयो ।

जिल्लामा भएको निर्णयलाई स्थानीय तह निर्धारण आयोगमा पठाईने संयोजक शर्माले बताउनुभयो । देशभरमा ५ सय ६५ ओटा स्थानीय तह रहने स्थानीय तह निर्धारण आयोगको प्रस्ताव अनुसार रुकुममा २ वटा नगरपालिका र ४ वटा गाउँपालिका गरी ६ वटा स्थानीय तह हुने भनिएको थियो । तर, जिल्लाको भौगोलिक विशिष्ठता, जातीय सघनता, जनसंख्या र सहज सेवा सुविधा प्रवाहका हिसाबले स्थानीय तहको संख्या बढाउनु पर्ने आवाज उठेपछि यस्तो सहमति भएको हो ।

जिल्लाभरबाट आएका सुझाव र प्राविधिक समिति तथा राजनीतिक दलबीचको लामो छलफलबाट १० वटा स्थानीय तहको माग गर्ने सहमति भएको प्राविधिक समितिका संयोजक शर्माले जानकारी दिनुभयो । सो निर्णय अनुसार जिल्लाको पहिचान बोकेका सिस्ने हिमाल, स्यार्युताल, सानीभेरी, ठूलीभेरी, उत्तरगंगा नदी, पुथा हिमाल तथा रुकुमको मगर संस्कृति भुम्या नाचको नामबाट पनि गाँउपालिकाको नामाकरण गरिएको छ ।

सिफारिस गरिएका स्थानीय तहमा रन्मामैकोट, हुकाम र जाङको ८ र ९ नं वडालाई मिलाएर पुथा स्वायत्त गाउँपालिका बनाइने छ । जसको केन्द्र हुकामको गरघाट तोकिएको छ । उक्त गाउँपालिकाको जनसंख्या ६ हजार ९ सय ४३ रहेको छ भने १४ सय ३३ घरधुरी रहेको छ । यो गाउँपालिका जनसंख्याका आधारमा सबैभन्दा सानो हो । यसैगरी  तकसेरा, कोल, राङशी र जाङ वडा नं १ देखि ७ सम्मको भू–भागलाई मिलाएर उत्तरगंगा स्वायत्त गाउँपालिका तोकिएको छ ।

उक्त गाउँपालिकाको केन्द्र कोलको त्रिवेणीमा बनाउने निर्णय भएको छ । १० हजार ९ सय ८९ जनसंख्या रहेको उक्त गाउँपालिकामा २ हजार ४ सय २८ घरधुरी रहेका छन् । यस्तै काँक्री, मोरावाङ, महत, काँडा, चुनवाङ र रुकुमकोटको वडा नं ४ मिलेर बनेको मगरहरुको पहिचान बोकेको गाउँपालिका भुम्या स्वायत्त गाउँपालिका सिफारिस गरिएको छ । जसको केन्द्र मोरावाङको चिसापानीमा रहने छ ।

जुन गाउँपालिकाको जनसंख्या १८ हजार ५ सय ८९ रहेको छ । घरधुरी ३ हजार ८ सय ३५ रहेको छ । यस गाउँपालिकामा मगरहरुको बाहुल्यता छ । सिस्ने, प्वाङ, रुकुमकोटको ४ नं वडा बाहेकको अन्य भूभाग र स्यालापाखाको ३ र ४ नं बाहेकको अन्य वडा मिलाएर सिस्ने गाँउपालिका सिफारिस गरिएको छ । जसको केन्द्र रुकुमकोटमा राखिएको छ । रुकुमकोट रुकुम जिल्लाको पुरानो सदरमुकाम हो । १४ हजार ७ सय ३४ जनसंख्या रहेको यस गाउँपालिकामा ३ हजार १ सय ८० घरधुरी छन् ।

यसैगरी पिपल, वाँफिकोट, मग्माको ७ र ८ बाहेक अरु वडा, झुला र दुलीका ४, ५ र ६ नं वडा मिलाएर स्यार्पू गाउँपालिका सिफारिस गरिएको छ । जसको केन्द्र बाँफिकोटको छिनखेतलाई तोकिएको छ । यसको जनसंख्या १८ हजार ६ सय ११ रहेकामा घरधुरी संख्या ३ हजार ७ सय ४७ रहेको छ । यसै गरी ठूलिभेरी गाउँपालिका मग्माको ७ र ८, गोतामकोट, स्यालाखदी, आठविसकोट, आठविसडाँडागाउँ र घेत्मा गाविस मिलेर बनेको छ । यस गाउँपालिकाको केन्द्र आठविसकोटको राडिज्युला रहेको छ । ३३ हजार ६ सय १ जनसंख्या रहेको यो गाउँपालिका जनसंख्याका आधारमा जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो हो ।

यहाँ ६ हजार ४ सय २१ ओटा घर रहेका छन् । सरदरमुकाम अवस्थित मुसिकोट नगरपालिकामा खलंगा, साँख, चौखावाङ, भलाक्चा, छिवाङ र स्यालापाखाका ३ र ४ नं वडा जोडिने छन् । यसको केन्द्र खलंगा बन्ने छ । घरधुरीका हिसावले जिल्लाको सबैभन्दा ठूलो यस नगरपालिकाको जनसंख्या ३२ हजार ९ सय ३९ रहेको छ । यस्तै रुघा, खारा, मुरु, पउघा र नुवाकोटको ३ नं वडा मिलेर त्रिबेणी गाउँपालिका बन्ने छ भने यसको केन्द्र रुघाको सिम्रुतु बन्ने छ ।

जनसंख्या १९ हजार ४ सय ४ रहेको छ भने घरधुरी संख्या ३ हजार ६ सय ९ रहेको छ । सानीभेरी गाउँपालिकाका लागी सिम्ली, गरायला, दुलिका ४, ५ र ६ नं वडा बाहेक अन्य वडा, पुर्तिमकाँडाका ४, ५ र ९ नं वडाबाहेक अन्य वडा र अर्मा गाविस जोडिँदै छन्  । यहाँको जनसंख्या २२ हजार ९ सय ९४ रहेको छ भने घरधुरी संख्या ४ हजार १ सय २९ रहेको छ  र १० औं नम्वरमा नुवोकोटको ३ नं वडा बाहेकका अन्य वडा, खोलागाउँ, पुर्तिमकाँडाका ४, ५ र ९ नं वडा, कोटजहारी र विजयश्वरी गाविस मिलेर बन्ने यस नगरपालिकाको नाम र केन्द्र तोकिएको छैन ।

चौरजहारी र जहारीमा सहमति नजुट्दा नाममा सहमति हुन नसकेको हो भने चौरजहारी बजारमा केन्द्र बनाउने कि खोलागाउँ चन्द्रबजारमा बनाउने भन्ने सहमति नजुट्दा केन्द्रको टुंगो नलागेको हो । स्थानीय तहको निर्वाचन पछिको नगर परिषदले त्यसको टुंगो लगाउने स्थानीय तह पुनर्संरचना प्राविधिक समितिका संयोजक शर्माको भनाई छ । स्यार्यु गाँउपालिकाको केन्द्रका लागि सोही ठाउँका केही मान्छेहरुले बिरोध गरेका छन् ।

बाँफिकोटको कोटमा घर जग्गा भएका केही व्यक्तिहरुले बाँफिकोटमै केन्द्र हुनुपर्छ भनि ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् । तर छिन्खेत पनि बाँफिकोटमै पर्दछ । झुला, दुली, मग्मा, पिपल र बाँफिकोटका लागि अत्यन्तै उपयुक्त ठाउँ भनि छिन्खेतलाई केन्द्र मान्ने प्राविधिक समितीको निर्णयलाई कोटमा घर र घडेरी भएकाहरुले बिरोध गर्नुको कुनै तुक नभएको स्थानीयको भनाइ छ ।

बाँफिकोटको छिन्खेतमा केन्द्र निर्धारण भएपछि खुसी मनाउनुको सट्टा बिरोधमा उत्रिएपनि उनीहरुका बिरुद्धमा अर्काे समिती पनि गठन गर्ने निर्णय भएको बताइएको छ ।