बाल दिवस औपचारीकतामा सिमित

राष्ट्रिय बाल दिवस औपचारीक कार्यक्रम गरि वुधवार मनाएको छ । यसरीनै हरेका बर्ष राष्ट्रिय बालदिवस जिल्लामा औपचारीक्तामै सिमीत हुने गरेको छ ।

बाल श्रमको अत्यगरौ, बालमैत्रि स्थानीय सासन लागु गरौ, बालबालीकालाई श्रममा नलगाउ भन्ने जस्ता नाराहरुका साथ भव्यरुपमा कोठामा कार्याक्रमहरु हुने गरेपनि बजारमा कवाड बटुल्ने, सुलेसन, र पेट्रोल सुग्ने बालबालीकाहरु भने जहाको त्यही छन् । बाल अधिकार र बाल संरक्षण सम्वन्धी जिल्लामा कार्यक्रम नभएका भने होइन् बेला बेलामा विभीन्न दातृ निकायहरुको सहयोगमा स्थानीय नगरपालिका, जिविसले बिभिन्न सचेतना मुलक गोष्ठी सेमिनारहरु गदै आएका छ भने बिभिन्न समयमा श्रममा लागेका बालबालीकाहरुलाई श्रमबाट मुक्तगरी उनीहरुलाई विद्यालयमा भर्नाका साथै परिवारमा पुनस्र्थापना गरीदै आएको छ ।

ठोस सरकारको निति तथा कार्यक्रमहरु कायान्वयन नहुदा बिभिन्न बाहनामा बालबालीकाहरु बिभिन्न श्रममा प्रयोग हुने गरेका छन् । केहीले जनचेताको अभाव त केहीले आर्थिक अभावका कारण श्रमगर्न वाध्य भएको सरोकारवालाहरु बताउछन् ।

पछिल्लो समयमा दाङ, तथा बिभिन्न स्थानमा कति श्रमीक बालबालीकाहरु छन् र परिवारमा पुनस्थापना भएका बालबालीकाहरुको अवस्था केछ भन्ने बारेमा सवै अनविज्ञ छन् । त्यसैगरी बालबालीको क्षेत्रमा काम गदै आएको नवजागरण महिला तथा बालसंरक्षण केन्द्रका अध्यक्ष नवराज लामिछानेले सवग्रमा दाङ जिल्लामा बालबालीको अवस्था सुधार उन्मुख भएको बताए ।

उनका अनुसार दाङका धेरै जसो गाविसहरु बालमैत्रि घोषणा भएको र गाविसमा बालश्रमीकहरु कम भएको बताए । नगरपालिकामा भने अझैपनि बालबालीकाहरु विभीन्न श्रममा लागन्ने गरेको उनको भनार्ईछ । उनले गरिवको कारण देखाउदै बालबालीकाहरु श्रममा लाग्ने र लगाउने प्रवृतिको अत्य र स्वयम परिवारपनि सचेत हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे । त्यसैगरी अनेत्रबाट बसाइ सराई गरेर आएका बालीकालीकाहरु ब्ढि श्रमीमा लाग्ने गरेको अर्का बालअधिकार कर्मी निरला अर्याल गैरेले बताइन् ।

उनका अनुसार अभिवावकहरुले निगरानि नगर्ने भएका कारणपनि बालश्रम बढेको बताइन् । उनले उनीहरुको पहुँच नपुगेको र बालबालीकाहरुलाई शिक्षा, स्वास्थ्य र हरेक कार्याक्रममा पहुँच बृद्धिका लागि सरोकार निकायले पहल गर्नुपर्ने बताइन् । ‘धेरै जसो बालबालीकाहरु बालदिवस मनाई रहदा उनीहरुको पहुँच पुग्न नसकेकैहो उनले भनिन् ।

यता तुलसीपुर नगरपालिकाका समाज कल्याण अधिकृत टोपबहादुर डाँगीले बालश्रम अत्य बालसंरक्षणका लागि नगरपालिकाले विभीन्न गतिविधिहरु सञ्चालन गरेको बताए । उनले सन २०१७ सम्म नगरलाई बालमैत्रि घोषणाका लागि सवै वडाहरुका विभीन्न गतिविधीहरु सञ्चालन गरेको बताए ।