दाइजोले गरिबलाई ऋणको भार

महोत्तरी । छोरीको विवाह गर्न सम्पत्ति धितो राखेर ऋण लिएकी महोत्तरी रामगोपालपुरकी हीरादेवी मण्डल अहिले ऋणको भारले थिचिएकी छन् । तीन वर्षअघि जनकपुरको राजश्री फाइनान्सबाट उनले १५ लाख ऋण लिएर दुई छोरीको विवाह गरेकी थिइन् । अहिले ऋण तिर्न नसक्दा धितो राखेको २ कट्ठा १६ धुर जग्गा लिलाम भएको पत्र फाइनान्सले पठाएको छ ।

त्यत्तिमै उनलाई ऋणले छाडेको छैन । मिटरब्याजमा ४ लाख रुपैयाँ लिएर जेठा छोरा वैदेशिक रोजगारीका लागि कुवेत गए । कान्छो छोरा पनि थप २ लाख रुपैयाँ ऋण लिएर ५ महिनाअघि मलेसिया पुगेका छन् । तर, आफूहरू समस्यामा परेको भन्दै उनीहरूले पैसा नपठाएपछि हीरादेवी अत्तालिएकी छन् । ‘दुवै छोराले काम पाएका छैनन्, पैसा पठाएका छैनन्,’ उनले भनिन्, ‘साहुले यता बस्न दिएको छैन ।’ अहिले ऋण १७ लाख पुगेको उनले सुनाइन् । ‘घरमा बस्नै हुँदैन साहु र संस्था आएर धम्काउँछन्,’ उनले भनिन् ।

बर्दिबास–८ कर्मटोकी घर भएकी सरु चौधरी ६० वर्षकी भइन् । एक वर्षदेखि उनले ऋण लिएको कुनै पनि संस्थाको किस्ता तिर्न सकेकी छैनन् । उनको ऋण २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी छ । तर अहिले घरमा के खाउँ के लाउँको अवस्था भएको उनी बताउँछिन् । छोरीको विवाह गर्न ६ लाख र छोरालाई विदेश पठाउन ३ लाख विभिन्न संस्थाबाट ऋण लिएको उनले सुनाइन् ।

मलेसिया गएको ६ महिनामै श्रीमान् घर फर्किएपछि महोत्तरी कर्मटोकी इन्द्रकुमारी कलवारलाई पनि ऋणले सास्ती दिएको छ । ससुराको मृत्युपछि घर फर्किएका श्रीमान्को खुट्टा भाँचिएको र आफू बिरामी परेकाले ऋणमाथि ऋण बढ्दै गएको उनले बताइन् । अहिलेसम्म २० लाखभन्दा बढी ऋण पुगेको उनले सुनाइन् । ‘के खाने कसरी बाँच्ने पनि थाहा छैन,’ उनले भनिन्, ‘अब सरकारले हेर्ला कि भनेर आन्दोलनमा आएको हुँ ।’ लघुवित्त संस्था विरोध संघर्ष समितिले मंगलबार महोत्तरीको बर्दिबासमा गरेको जिल्ला भेलामा उपस्थित अधिकांशले उनको जस्तै समस्या सुनाएका थिए ।

लघुवित्त संस्थाको मनोमानी राज्यले नै संरक्षण गरेका कारण गरिबहरू दिनदिनै बोक्नै नसक्ने ऋणको भुमरीमा परिरहेको पीडित संघर्ष समितिका केन्द्रीय उपाध्यक्ष युवराज रसाइली बताउँछन् । ऋणीले आफूले लिएको कर्जाभन्दा धेरै रकम चुक्ता गरिसकेको अवस्थामा धितो लिलाम भएकाको सम्पत्ति फिर्ता हुनुपर्ने र ऋण मिनाहा हुनुपर्ने मुख्य माग आफूहरूको भएको उनले बताए ।