पहिलो पटक नेपालमा बनायो लैंगिक मैत्री शौचालय

शौचालय प्रयोगमा ल्याउनु अघि भएको कार्यक्रममा राष्ट्र संघीय विकास कार्यक्रमका निर्देशक रेनो मेअरले फरक पहिचान भएका व्यक्तिको पनि अरु सरह समान अधिकार स्थापित गर्नुपर्नेमा जोड दिए । तेस्रोलिंगीका लागि छुट्टै शौचालय नुहँदा समस्या भोग्नु परेको गुनासो आइरहेकाले राष्ट्र संघको नेपाल कार्यालयले तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय निर्माण गरेको मेअरले वताए । यो सांकेतिक हो उनले भने, तेस्रोलिंगी भएकै कारण हुने विभेद, दुरव्यवहार र हिंसा अन्त्य हुनु पर्छ । मेअरले तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय निर्माण गर्नु धेरै महत्वपुर्ण र राम्रो उदाहारण भएको वताए ।

राष्ट्र संघको कम्पाउण्डमा यो शौैचालय बन्नु नेपालकै लागि राम्रो हो उनले भने, तेस्रोलिंगीहरुले पनि सजिलो महसुस गर्न पाउनेछन । नेपाली सबै समान हुन भन्दै मेअरले यो उदाहारणबाट सरकारी निकायहरुले पनि पाठ सिक्ने वताए । उनले यो हेरेर सरकारले पनि तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय निर्माण गर्ने र तेस्रोलिंहरुले सहज महसुस गर्ने विश्वास व्यक्त गरे । नील हिरा समाजकी कार्यकारी निर्देशक मनिषा ढकालले राष्ट्र संघ नेपाल कार्यालयले तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय निर्माण गरेकोमा धन्यवाद दिइन । उनले सबैका लागि शौचालय निर्माण भएपनि तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय त्यति नबनेको बताउँदै सबै ठाउँमा तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय बन्नु पर्नेमा जोड दिइन । तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय नहुँदा तेस्रोलिंगी महिला र तेस्रोलिंगी पुरुष हिंसाको सिकार बन्नु परेको ढकालले वताइन । उनले आफूहरुका लागि सुरक्षित भने तेस्रोलिंगी शौचालयनै हुने वताइन ।

तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय नहुँदा लामो यात्रामा निस्कदा तेस्रोलिंगीहरुले पानी र खाना नखाई भोक भोकै यात्रा गर्नु परेको ढकालको भनाई छ । बस स्टपमा तेस्रोलिंगीका लागि शौचालय हुँदैन पुरुषकोमा जान पनि समस्या महिलाकोमा जान पनि समस्या उनले भनिन्, त्यसैले पानी समेत नखाई यात्रा गर्न तेस्रोलिंगी बाध्य छन् । उनले तेस्रोलिंगी मैत्री शौचालय निर्माणले सरकारलाई दवाव पुग्ने आशा व्यक्त गरिन् । संबिधानमा अधिकार लेखिएको तर कार्यान्वयन पक्ष भने फितलो रहेको अनुभव ढकालले सुनाइन । तेस्रोलिंगी एलिन भण्डारीले तेस्रोलिंगी मै शौचालय नहुँदा धेरै अप्ठ्यारो हुने गरेको वताए । सार्वजनिक शौचालयमा जान धेरै तेस्रोलिंगीलाई सकस हुने गरेको भण्डारीले सुनाए । उनले आफू तेस्रोलिंगी पुरुष भएकाले सार्वजकि शौचालय प्रयोग गर्दा अप्ठ्यारो हुने वताए । जन्मदा म महिला भएर जन्मेको अहिले मेरो पहिचान भन्नुपर्दा म तेश्रोलिंगी पुरुष उनले भने म महिलाको शौचालयमा जादा विभेद सहनुपर्छ । कुन सार्वजनिक शौचालयमा जाने हामी ? उनले तेस्रोलिंगीहरुले सहज रुपमा सार्वजनिक शौचालय प्रयोग गर्न पाउनुपर्ने वताए ।