सम्पदाको जगमा बियरका बोतल भेटियो

काठमाडौं । भुईंचालो गएपछि बसन्तपुर क्षेत्रका मठ मन्दिरमा लगाइएको बारको जग बनाउँदा जमिनमुनि बियरका बोतल भेटिएका छन् ।
पुरातत्व विभाग र बेलायतको दुरहाम विश्विद्यालयले उत्खनन गर्ने क्रममा बियरको बोतल प्रयोग गरेको भेटिएको खबर आजको कान्तिपुरमा छ ।

बार लगाउने क्रममा जमिनमुनि सिमेन्ट इँटा र बियरको बोतल मिसिएको भेटिएको हो । स्थानीयबासीका अनुसार ठेकेदारले राति राति काम गरेका थिए । ‘राति किन काम गरे भनेर अचम्म लागेको थियो ।’ सम्पदा बचाउ अभियानका सक्रिय आलोकसिद्धि तुलाधर भन्छन् ‘यस्तो निच काम गर्न पो रहेछ ।’

विश्व सम्पदा क्षेत्रमा परम्परागत रुपमा जे सामानबाट बनेको हो, त्यही सामान मात्रै प्रयोग गर्न पाइन्छ । यहाँका मठ मन्दिर, दरबार चुना, सुर्की र बालुवा प्रयोग गरि बनाइएका हुन् ।

यहाँ पुरातात्विक मापदण्ड अनुसार सिमेन्टसमेत प्रयोग गर्न पाइदैन । तर यहाँ सिमेन्ट प्रयोग भएको छ । यो घटनाले ठेकेदारलाई काम दिँदा अनेक गरी सम्पदा मासिदिने चिन्ता भएको तुलाधार बताउँछन् ।

सम्पदा पुननिर्माण गर्दा जमिनमुनिको सम्पदा पनि जोगाउनुपर्ने स्थानीयवासीको माग छ । ‘ठेक्कामा दिँदा सम्पदा जोगिँदैन भन्ने अर्काे उदाहरण हो सम्पदामा गरिएको यो लापरबाही,’ उनी भन्छन्, ‘थोरै पैसाको लोभले त यस्तो तल्लो स्तरको काम गर्छन् भने झन् ठूलो योजनामा के गर्लान् ?’ काठमाडौं महानगरले झन्डै १६ लाख रुपैयाँ ठेक्कामा यो काम दिएको महानगरका इन्जिनियर कवीन्द्र नकर्मीले जानकारी दिए ।

महानगरपालिकाअन्तर्गतको हनुमानढोका दरबार क्षेत्र आयोजनाका प्रमुख उदय पसखलका अनुसार माजुु देग, वंशगोपाल, त्रैलोक्यमोहन, काष्ठमण्डपलगायत सम्पदामा तारबार लगाइएको छ । तत्कालीन प्रमुख हरिकुमार श्रेष्ठको कार्यकालमा यो काम भएको उनले जानकारी दिए ।

यहाँ बोतल राखिएको बारे आफूलाई जानकारी नभएको पसखलले जानकारी दिए । ‘अब सम्पदा बनाउँदा हाम्रा प्राविधिकलाई चौबीसै घण्टा निगरानीमा राख्न लगाउँछौं,’ उनले भने ।

यहाँका अधिकांश सम्पदा मल्लकालका र कुनै–कुनै लिच्छविकालका समेत छन् । काष्ठमण्डप सातौं शताब्दीमा बनेको पुष्टि भइसकेको छ । यसको निर्माता लीलावज्र हुन् । यो सत्तल वज्रयानी दर्शनमा बनेको हो ।