बिहानको खाजा नखाँदा धमनी कडा हुने ‘एथरोस्क्लेरोसिस’ के हो ?

सन्तुलित र स्वस्थ्य भोजन गर्नु शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यका लागि महत्वपूर्ण छ। त्यसैगरी दिनको सुरुवात सन्तुलित खानेकुराबाट गर्नु अझै महत्वपूर्ण रहेको विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन्।

हामीमध्ये कतिपय बिहानको खाजा खाँदैनौं वा भनौं मन पराउँदैनौं । खानेकुरा मन नपराएर होइन कि बिहान उठ्नासाथ दूध, सुपसँग अन्डा वा केही खाने सोच नै हामीलाई उचित लाग्दैन। तर बिहानको खाजा (ब्रेकफास्ट) हामीले गर्ने भोजनमध्ये सबैभन्दा महत्वपूर्ण रहेको विभिन्न अध्ययनले देखाएका छन्।

हामीले बिहान खाजा खानुपर्ने र त्यसमा स्वस्थ्यकर खानेकुरा समावेश गर्नैपर्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् । उनीहरूको भनाइलाई विभिन्न अध्ययनले पुष्टि गर्दै आएका छन् ।

हालै जर्नल अफ द अमेरिकन कलेज अफ कार्डियोलजीमा प्रकाशित एउटा नयाँ अध्ययनले बिहान खाजा खानेहरूको मुटु स्वस्थ रहने निष्कर्ष निकालेको छ । किनभने बिहानको खाजाले शरीरको वजन र कोलेस्टरोलको स्वस्थ स्तर कायम गर्न सघाउँछ । ब्रेकफास्ट नगर्नेहरूको धमनी कडा हुने जोखिम बढेको अध्ययनकर्ता समूहले पत्ता लगाएको छ । ब्रेकफास्ट नगर्दा धमनी (मुटुबाट शरीरभर सफा रगत जाने नशाहरू)मा प्लेक (चिल्लो पदार्थलगायत फोहर) जम्मा भएर साँघुरो हुने र धमनी कडा हुने जोखिम बढ्ने पत्ता लगाएका छन, जसलाई एथरोस्क्लेरोसिस भनिन्छ ।

सुन्दा अचम्म लाग्दैन त, जाबो ब्रेकफास्ट नगर्दा मुटुसम्बन्धी रोग लाग्ने जोखिम बढ्ने कुराले !

तर अध्ययनकर्ताहरूले ब्रेकफास्ट नगर्नेको जीवनशैली नै अस्वस्थकर हुने, अस्वस्थकर भोजन गर्ने सम्भावना बढ्ने, धुमपान र मद्यपान लतको सम्भावना धेरै हुने पत्ता लगाएका छन् । साथै ब्रेकफास्ट नगर्नेहरू चाँडै रिसाउने र शरीरको वजन धेरै हुने वा अत्यधिक मोटाउने सम्भावना पनि धेरै रहने अध्ययनबाट निष्कर्ष निकालेको छ ।

‘नियमित रुपमा ब्रेकफास्ट नखानेहरूको समग्र जीवनशैली नै अस्वस्थकर हुने सम्भावना बढ्छ,’ अध्ययनकर्ता समूहका माउन्ट सिनाइ हार्टका कार्डियोलजिस्ट र द जर्नल अफ द अमेरिकन कलेज अफ कार्डियोलजीका सम्पादक डाक्टर भ्यालेन्टिन फस्टरले भने, ‘अध्ययनले मुटुसम्बन्धी रोगको जोखिम घटाउन मानिसहरूको यो खराब बानी तत्काल सुधार गर्नुपर्ने देखाएको छ ।’

अध्ययनकर्ताहरूले गरी कुल ४ हजार ५२ जना मुटुसम्बन्धी र मिर्गौलासम्बन्धी कुनै रोग नलागेका स्वस्थ पुरुष र महिलाको भोजनको अध्ययन गरेका थिए । उनीहरूले कम्प्युटरबाट सहभागीको खाने बानी खासगरी बिहान ब्रेकफास्टमा कति क्यालोरी खान्छन् विश्लेषण गरेका थिए ।

अध्ययनकर्ताले सहभागीमध्ये २.९ प्रतिशतले ब्रेकफास्ट छाड्ने गरेको, ६९.४ प्रतिशतले भने थोरै क्यालोरीको ब्रेकफास्ट गर्ने गरेको तथ्य पत्ता लगाएका थिए । यसैगरी २७.७ प्रतिशत सहभागीले २० प्रतिशतभन्दा बढी क्यालोरीयुक्त बे्रकफास्ट गर्ने गरेका थिए ।

नियमित ब्रेकफास्ट गर्नेको तुलनामा ब्रेकफास्ट नगर्ने÷छाड्ने र थोरै क्यालोरीको ब्रेकफास्ट गर्नेहरूमा एथरोस्क्लेरोसिसको जोखिम बढी हुने तथ्य पत्ता लाग्यो । अझ ब्रेकफास्ट नगर्ने÷छाड्नेहरूमा मोटो कम्मर, बिएमआई (बडी मास इन्डेक्स–शरीरको वजन धेरै), उच्च रक्तचाप, रगतको लिपिड स्तर बढी र फास्टिङ ग्लुकोज स्तर पनि धेरै पाइएको थियो ।

‘ब्रेकफास्ट नगर्दाको प्रत्यक्ष परिणाम कार्डियोभास्कुलर जोखिम बढ्ने मात्र नभएर खानेकुरा र जीवनशैली नै अस्वस्थकर हुने पाइयो । यसको परिणामस्वरुप एथरोस्क्लेरोसिसको सम्भावना उच्च हुने भयो,’ टफ्ट युनिभर्सिटीको फ्राइडम्यान स्कुल अफ न्युट्रिसन साइन्स एन्ड पोलिसीमा सह–प्राध्यापक तथा अध्ययनकर्ता जोजे एल पेनाल्भोले भने, ‘अध्ययनको निष्कर्ष स्वास्थ्यकर्मीहरूका लागि महत्वपूर्ण छ। यसलाई मानिसहरूको जीवनशैलीमा परिवर्तन गर्न र सार्वजनिक स्वास्थ्य रणनीति तर्जुमा गर्दा उपयोगी हुनेछ।’