दसैँले अर्थतन्त्र चलायमान : निक्षेप र कर्जा दुवै बढ्यो

काठमाडौं । दसैँ सुरु भएसँगै अहिले बैंक तथा बित्तीय संस्थामा आर्थिक गतिविधी पनि बढेको छ । राजधानी लगायत मुलुकभरका बैंक तथा बित्तीय संस्थामा दसैँका लागि पैसा निकाल्ने सर्वसाधारणको भीड छ भने निक्षेप तथा कर्जा प्रवाहको अवस्था पनि बढेर गएको छ ।

पछिल्लो सातामात्र बैंक तथा बित्तीय संस्थामा निक्षेप ह्वात्तै बढेको जनाइएको छ । बजारमा दसैँ केन्द्रित आर्थिक कारोवार बढेकाले बैंकमा पनि निक्षेप थुप्रिन थालेको हो । चाडवाडको समयमा अर्थतन्त्र चलायमान हुने भएकाले पनि बैंकमा जम्मा गर्ने तथा झिक्नेको संख्या पनि उत्तिकै बढीरहेको हो । खासगरि, क, ख र ग बर्गका बैंक तथा बित्तीय संस्थामा अहिले निक्षेप बढेको हो ।

ठूलो व्यापारिक कारोवारीले बढी रकम बैंकमा जम्मा गर्ने गर्दछन् । यस्तै, कर्मचारीको तलब भत्ता, पेन्सन लगायत पनि अहिले बैंकमा जम्मा हुने गर्छ । सरकारी तथा निजी क्षेत्रले पनि कर्मचारीलाई दसैँमा भत्ता सहितको सुविधा उपलव्ध गराउने भएकाले निक्षेप संकलन बढेको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

बैंकका अनुसार पछिल्लो सातामात्र बैंक तथा बित्तीय संस्थामा २५ अर्बको हाराहारीमा निक्षेप बढेको छ । यसले बैंक तथा बित्तीय संस्थाको कुल निक्षेपलाई पनि बढाएको छ । यो सातामात्र निक्षेपको आकार बढेर १८ खर्ब भन्दाबढी पुगेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

यस्तै, नेपालको ठूलो जनशक्ति वैदेशिक रोजगारीमा छ । विदेशमा रहेकाले पनि दसैँको समयमा अन्य समयभन्दा वढी रकम स्वदेश पठाउने गरेका छन् । वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त हुने रेमिट्यान्सको आकार पनि अहिले बढेको राष्ट्र बैंकका सहायक प्रवक्ता राजेन्द्र पण्डितले बताए ।

‘चाडवाडमा आर्थिक कारोवार बढी हुन्छ, व्यपारिक कारोवार बढेपछि निक्षेप बढेको हुनसक्छ’, उनले भने, ‘रेमिट्यान्स रकम अन्य समयभन्दा बढी आँउछ, यसले पनि बित्तीय कारोवार बढाएको छ ।’ दसैँमा हरेक बर्ष २८ देखि ३० प्रतिशतसम्म रेमिट्यान्स आय बढ्ने गरेको छ ।

दसैँमा बित्तीय कारोवार ह्वात्तै बढेपनि अर्थतन्त्रमा त्यस्तो ठूलो असर भने नदेखिने पण्डित बताउँछन् । दसैँपछि अहिले बाहिरीने रकम पुन बैंक तथा बित्तीय संस्थामा फर्कने भएकाले त्यस्तो ठूलो असर देखिँदैन ।

तर, आर्थिक गतिविधी बढ्ने हुँदा अर्थतन्त्रमा सूचकमा भने केही सकारात्मक प्रभाव रहने गर्छ । चाँडवाडमा किनमेल र खर्च गर्ने चलन बढी हुने भएकाले पनि व्यवसायीक क्षेत्रमा सकारात्मक प्रभाव देखिने गरेको हो ।

त्यस्तै, दसैँकै कारण विदेशी वस्तुको आयात पनि बढ्ने भएकाले ठूलो रकम विदेश जाने बैंकहरुले जनाएका छन् । दैनिक उपभोग्यदेखि महंगो र विलासी वस्तु आयात दसैँले बढाउँछ । त्यस्तो आयातमा पैसा बाहिरिने गरेको हो । चाडवाडकै समयमा कर्जा लिनेको संख्या पनि बढ्ने गरेको छ । यसबर्ष पनि दसैँको मुखमा ७ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह बढेको छ ।