प्रदूषण मापनयन्त्र छ तर प्रयोग छैन : उपत्यकामा धेरै प्रदूषण गाडीबाट

काठमाडौं ।  टेकुस्थित सवारी परीक्षण कार्यालयमा रहेका प्रदूषण मापनयन्त्र चार वर्षदेखि प्रयोगमा नआई त्यत्तिकै थन्किएर बसेका छन् । लामो समयसम्म सञ्चालनमा आउन नसक्दा सवारी जाँच्ने उपकरणमा खिया लागेको छ । उपकरण सञ्चालनमा नआउँदा राजधानीका सडकमा विनाजाँच सवारीसाधन निर्वाध रूपमा गुडेका छन् ।

६ करोडको लगानी बालुवामा
सवारी परीक्षण कार्यालयका मेकानिकल इन्जिनियर मणिराज कायस्थले करोडौँको लागतका उपकरण त्यत्तिकै थन्किएको जानकारी दिए । उनले चार वर्षअघि ६ करोडको बजेटमा स्थापना भएको कार्यालय अझै सञ्चालनमा नआएको बताए । सरकारले आर्थिक वर्ष ०६६-६७ मा सवारी जाँच्ने उपकरण कार्यालय स्थापना गर्न बजेट विनियोजन गरेको थियो । बजेटमा मेसिन खरिदका लागि दुई करोड र कार्यालय स्थापना गर्न चार करोड गरी ६ करोड रुपैयाँ खर्च गरेर कार्यालय स्थापना गरेको हो ।

किन सञ्चालन भएन ?
सवारी जाँच गर्ने उपकरणसहितको कार्यालय हस्तान्तरण गर्दा ठेकेदार कम्पनीले प्राविधिकलाई तालिम नदिएको यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक चन्द्रमान श्रेष्ठले बताए । सम्झौतामा ठेकेदार कम्पनीले प्राविधिकलाई तालिम दिने उल्लेख भए पनि उसले पालना नगरेकाले समस्या बल्झिएको उनले बताए । ‘सबै उपकरण अत्याधुनिक भएकाले प्राविधिकलार्इं तालिम नदिई सञ्चालन गर्न सक्ने अवस्था छैन,’ श्रेष्ठले भने ।

मेसिन राख्नुको उद्देश्य
सरकारले राजधानीका सडकमा गुड्ने सवारीसाधन जाँच्न अत्याधुनिक उपकरणसहितको कार्यालय स्थापना गरेको हो । सवारी जाँच गर्दा प्रदूषण नियन्त्रण हुनुका साथै दुर्घटनामा समेत न्यूनीकरण गर्न सकिने सरकारको अपेक्षा रहेको कायस्थले बताए ।

उपत्यका सबैभन्दा धेरै प्रदूषण गाडीबाट
उपत्यकामा सबैभन्दा बढी (३८ प्रतिशत) प्रदूषण गाडीले फाल्ने धुवाँबाट हुने गरेको वातावरण विभागका प्रवक्ता मोहनदेव जोशीको भनाइ छ । पुराना गाडीले धेरै धुवाँ फाल्ने गरेका छन् । सरकारले सवारीसाधनको चेकजाँचमा कडाइ नगर्दा प्रदूषण बढ्दै गएको छ । कृषि क्षेत्रबाट हुने प्रदूषण १८ प्रतिशत र उद्योग कलकारखानाबाट ११ प्रतिशत र ३३ प्रतिशत अन्यत्रबाट हुने गरेका छन् ।

यस्तो छ राजधानीमा दुर्घटनाको अवस्था
महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका अनुसार आर्थिक वर्ष ०७२÷७३ मा उपत्यकामा पाँच हजार ६ सय ६८ वटा दुर्घटना भएका थिए । हरेक दिन राजधानीमा करिब १५ वटा दुर्घटना हुने गरेको छ । गत गत वर्ष भएका दुर्घटनामा एक सय ६६ जनाको मृत्यु भएको थियो । दुई सय ७५ जना गम्भीर घाइते भएका थिए । यस्तै, आव ०७१-७२ मा चार हजार नौ सय दुर्घटना भएका थिए । जसमा एक सय ३३ जनाको मृत्यु भएको थियो भने दुई सय ३३ जना गम्भीर घाइते भएका थिए ।