आफूजस्तै अनुहार भएका मानिसले अपराध गरे, १७ वर्ष जेल बसे ‘निर्दोष’, रिहा भएपछि…

काठमाडौं । एक व्यक्तिले १७ वर्ष जेलमा बिताए। जेलबाट बाहिर आएपछि उनलाई १३ करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति दिइएको छ । किनभने, जुन अपराधमा उनी जेल परेका थिए, त्यो अपराध उनले नगरेको अनुसन्धानमा पत्ता लागेको थियो ।

अपराधी उनीसँग अनुहार मिल्ने व्यक्ति थिए । अनुसन्धानमा अनुहारका कारण अपराधी चिन्न गल्ती भयो । जसका कारण निर्दोषले सजाय भोग्नु परेको थियो । यो कुरा अमेरिकाको हो । ती व्यक्तिले आफूले आफ्नो भाग्यमा विश्वास गर्न नसकेको बताएका छन् ।

डेली स्टारको रिपोर्ट अनुसार ४५ वर्षीय रिचर्ड जोन्स सन् २००० मा डकैती मुद्दामा जेल परेका थिए । तर यो लुट रिचर्डले नभई उनीहस्तै देखिने व्यक्तिले गरेको वर्षौंसम्म थाहा थिएन। जसका कारण रिचर्डले आफ्नो जीवनको झण्डै एक तिहाइ जेलमा बिताउनुपर्ने भयो ।

यद्यपि, जब पीडित र साक्षीहरूलाई रिचर्डको जस्तो देखिने रिकी आमोसको तस्बिर देखाइयो मुद्दा प्रकाशमा आयो। तर, त्यतिन्जेल ढिलो भइसकेको थियो । एक निर्दोषलाई वर्षौंसम्म जेलमा थुनियो।

सन् १९९९ मा रिकी आमोसले डकैती गरेको बताइएको छ । उनको अनुहार रिचर्डको जस्तै थियो। जसका कारण प्रहरीले वास्तविक अपराधी पहिचान गर्न गल्ती गरेको थियो । यद्यपि रिचर्डले घटनाको समयमा आफ्नी प्रेमिकासँग टाढा रहेको बताए पनि घटनास्थलमा प्रमाणको अभावमा उनलाई दोषी ठहर गरिएको थियो।

प्रत्यक्षदर्शीहरूले पनि रिचर्डलाई चिन्न गल्ती गरे र उनलाई लुटेरा माने। जेल गएपछि, रिचर्डले धेरै पटक अपील गरे तर यो अपराध आफूले नभई रिकी आमोसले गरेको हो भनेर प्रमाणित गर्न सकेनन् ।

यसैबीच, मिडवेस्ट इनोसेन्स प्रोजेक्ट र युनिभर्सिटी अफ कन्सास स्कूल अफ लले रिचर्डको केसको अनुसन्धान गरे। तिनीहरूको अनुसन्धान मार्फत पत्ता लगाए कि रिचर्डको जस्तो देखिने रिकी पनि रिचर्ड जस्तै जेलमा थुनिएको थियो। रिकी दोस्रो मुद्दामा जेल गए।

यो थाहा पाएपछि, लुटपाटको शिकार र प्रत्यक्षदर्शीहरू रिकी र आमोस रिचर्डसँग आमनेसामने भए। दुवैको रूप यति मिल्दोजुल्दो थियो कि मानिसहरु अचम्ममा परेका थिए । यसरी रिचर्ड रिहा भए र उनी निर्दोष घोषित भए । सन् २०१७ मा जेलबाट छुटेपछि रिचर्डलाई ८ करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति दिइएको थियो ।