रुबियोद्वारा गुप्तचर सूचना रोकेको अस्वीकार; ओस्लोमा अमेरिकी प्रतिनिधिहरूसँग वार्ताका लागि जेलेन्स्की तयारी गर्दै

बीबीसी। युक्रेनी नेता र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीचको सम्बन्ध बिग्रिँदै गइरहेका बेला अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफ ओस्लो पुगेका छन्, जहाँ उनले भोलोदिमर जेलेन्स्कीसँग वार्ता गर्नेछन्।

नर्वेका प्रधानमन्त्री जोनास गाहर स्टोरेले युक्रेनका लागि यो निकै संवेदनशील समय भएकाले जेलेन्स्कीले ओस्लो र छिमेकी फिनल्यान्डलाई अमेरिका तथा युरोपेली सहयोगीहरूसँग यो बैठक आयोजना गर्न आग्रह गरेको बताएका छन्।

यस बैठकअघि अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले युक्रेनलाई गुप्तचर सूचना नदिँदा युक्रेनी नागरिकहरूको ज्यान गइरहेको भन्ने आरोपलाई “स्क्यान्डलपूर्ण” र “आपत्तिजनक” भन्दै खारेज गरेका छन्।

जेलेन्स्कीका सैन्य प्राविधिक सल्लाहकार सेर्ही “फ्ल्याश” बेस्क्रेस्तनोभले बीबीसीसँग कुरा गर्दै अमेरिकाबाट भरपर्दो चेतावनी नआउँदा धनजनको क्षति भइरहेको बताएपछि रुबियोको यो प्रतिक्रिया आएको हो।

“यो निकै अनौठो देखिन्छ,” बेस्क्रेस्तनोभले भने, “कहिलेकाहीँ हामीले आक्रमण हुनुभन्दा अघि नै यो सूचना पाउँछौँ भने कहिलेकाहीँ पाउँदैनौँ।”

हालैका हप्ताहरूमा किएभ र वासिङ्टनबीचको सम्बन्ध यसरी बिग्रिएको छ कि ट्रम्पले युक्रेनमा नयाँ राष्ट्रपति आउने समय भइसकेको र पछिल्लो समय “युक्रेनको तर्फबाट अरू कसैले वार्ता गर्नुपर्ने” बताएका छन्।

ओस्लो वार्ताको उद्देश्य सम्बन्धलाई “अझ रचनात्मक बाटोतर्फ” लैजानु रहेको नर्वेका प्रधानमन्त्री स्टोरेले बताएका छन्। उनले संसदमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै यो युद्ध कूटनीतिक माध्यमबाट दिगो र न्यायपूर्ण शान्तिका साथ अन्त्य होस् भन्ने आफूहरूले चाहेको बताए।

यसअघि जेलेन्स्कीले रुबियोसँग अमेरिकी पूर्वचेतावनी, मिसाइल इन्टरसेप्टर र स्पेसएक्सको स्टारलिंक इन्टरनेट नेटवर्कको आवश्यकताबारे “रचनात्मक छलफल” भएको बताएका थिए।

गत हप्ता अमेरिकी सिनेटरहरूको दुवै पक्षीय समूहले युक्रेनमा स्टारलिंक नेटवर्कमा आएको अवरोधबारे तत्काल अनुसन्धान गर्न माग गरेका थिए। भने मंगलबार आएका अपुष्ट रिपोर्टहरूअनुसार थप ‘प्याट्रियट इन्टरसेप्टर’ पठाउने विषय अझै स्वीकृत भएको छैन।

अमेरिकी विदेशमन्त्री हाल भारत भ्रमणमा रहेका छन्। उनले युक्रेनमा प्याट्रियट इन्टरसेप्टर मिसाइलहरू अझै नपुगेको कुरा सत्य हुन सक्ने तर किएभलाई जानाजानी केही पनि नरोकिएको पत्रकारहरूसँग स्वीकारेका छन्।

स्टिभ विटकफ ओस्लोमा प्रत्यक्ष वार्ता गर्दैछन् भने जेरेड कुश्नरले भर्चुअल रूपमा भाग लिनेछन्

विटकफसँग ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुश्नर भिडियो लिङ्कमार्फत जोडिने अपेक्षा गरिएको छ। साथै फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्ज्यान्डर स्टब, युके, पोल्यान्ड, फ्रान्स र जर्मनीका अधिकारीहरूका साथै ईयू र नेटोका प्रतिनिधिहरूसहित धेरै युरोपेली प्रतिनिधिहरू पनि सहभागी हुनेछन्।

ओस्लो भ्रमणपछि विटकफ रुस जानेछन् वा छैनन् भन्ने कुरा अझै स्पष्ट भइसकेको छैन। यद्यपि क्रेमलिनका प्रवक्ताले ट्रम्पका विशेष दूतसँग चाँडै नै बैठक आयोजना हुन सक्ने आशा व्यक्त गरेका छन्। दिमित्री पेस्कोभले भने, “हामी अमेरिकी वार्ताकारहरूको मध्यस्थता प्रयासको उच्च मूल्याङ्कन गर्छौँ।”

यसै महिनाको सुरुमा रुसका भ्लादिमिर पुटिनले ट्रम्पसँग फोनमा युद्धबारे छलफल गरेका थिए। त्यसपछि अमेरिकी राष्ट्रपतिले मस्कोले अमेरिका र अन्य बजारहरूमा तत्काल ३ लाख टनभन्दा बढी डिजेल आपूर्ति गर्ने घोषणा गरेका थिए, जसले रुसी डिजेल निर्यातमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध अन्त्य गरिदियो।

रुसी नेतासँग ट्रम्पको यो सम्झौता मायमीमा युक्रेनी अधिकारीहरूसँग विटकफ र कुश्नरको अघिल्लो बैठककै समयमा भएको थियो। यसमा प्रतिक्रिया दिँदै जेलेन्स्कीले यसलाई “पुटिनका लागि जन्मदिनको शुभकामना उपहार” भनेका थिए।

आगामी महिना हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि, ट्रम्पले युक्रेनले रुसी तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा गरेको आक्रमणका कारण इन्धनको मूल्य उच्च बिन्दुमा पुगेको आरोप लगाएका छन्, जुन अमेरिका नेतृत्वको इरान युद्ध सुरु भएयताकै सबैभन्दा बढी हो।

युरोपेली नेताहरूले रुसतर्फ अमेरिकाका हालैका अभिव्यक्तिहरूप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। जर्मन चान्सलर फ्रिड्रिख मेर्जले सोमबार युद्धका विषयमा “मिश्रित चित्र र सन्देशहरू” आइरहेको बताउँदै अमेरिकी सरकारलाई “हामीले मिलेर यो समस्या समाधान गर्नुपर्छ” भनेर बुझाउने प्रयास गरिरहेको बताए।

उनले सन् २०२५ को सुरुदेखि अमेरिकाले युक्रेनको रक्षाका लागि भुक्तानी नगरेको र युरोप तथा अन्य देशहरूले यो भार उठाइरहेको उल्लेख गरे।

“यो हाम्रो बजेटका लागि साँच्चै ठूलो प्रयास हो, युरोपेली संघका लागि यो ठूलो कुरा हो, तर हामी यो गरिरहेका छौँ र यो भयानक युद्ध अन्त्य नभएसम्म गरिरहने प्रयास गर्नेछौँ,” जर्मन नेताले ब्लूमबर्ग टिभीलाई भने।

युक्रेन अमेरिकी सहयोगी हो कि होइन भनेर सोधिएको प्रश्नमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले एक टिभी अन्तर्वार्तामा भनेका छन् कि किएभ “निश्चित रूपमा केही हदसम्म साझेदार हो, तर हाम्रा केही हितहरू समय-समयमा फरक हुन्छन्, उदाहरणका लागि… मलाई लाग्छ उनीहरूले रुसी ऊर्जामा बमबारी गर्न बन्द गर्नुपर्छ।”

“जहाँसम्म मलाई थाहा छ युक्रेनसँग हाम्रो कुनै औपचारिक गठबन्धन छैन। उनीहरू नेटोमा छैनन्, र मलाई लाग्दैन कि उनीहरू नेटोमा हुनुपर्छ… हामी केही कुराहरूमा मिलेर काम गर्नेछौँ, तर केही कुराहरूमा हामी विपरीत पनि हुनेछौँ।”